Elektrik şebekesi yönetmeliği Ek 18 nedir?

Elektrik Şebekesi Yönetmeliği Ek-18, güneş enerjisi santrallerinin güvenli ve etkili bir şekilde işletilmesi için önemli kurallar getirmektedir. Bu düzenlemeler, şebekedeki arızalara karşı alınacak önlemlerden, reaktif güç desteği sağlama koşullarına kadar geniş bir yelpazede enerji santrallerinin performansını ve güvenliğini artırmayı amaçlamaktadır. Ek-18, enerji üretiminde istikrarı sağlamak ve şebeke bütünlüğünü korumak için kritik bir rol oynamaktadır.

Elektrik Şebeke Yönetmeliği Ek-18, güneş enerjisi santrallerinin (GES) çalışmalarının güvenli ve verimli bir şekilde sürdürülmesi için belirlenmiş kuralları içerir. Bu kurallar şunlardır:

Şebeke Arızası Durumu: GES'ler, şebekede bir arıza olduğunda ve şebeke gerilimi 1 ve 2 nolu alanlarda kaldığında şebekeye bağlı kalmalıdır. Arıza temizlendikten sonra, şebeke gerilimi 0.9 pu üzerine çıktığında, nominal aktif güçlerinin sırasıyla en az %20'si ve %5'i oranında artırılarak üretilebilecek maksimum aktif güç değerine ulaşmalıdır. 

Reaktif Güç Desteği: GES bünyesindeki eviriciler, maksimum reaktif güç değerine (endüktif veya kapasitif) %10 hata payı ile 60 ms içerisinde ulaşabilmeli ve bu desteği 1.5 sn süresince verebilmelidir. 

Aktif Çıkış Gücü Hızı: TEİAŞ veya dağıtım şirketinden gelecek talebe istinaden, aktif çıkış gücü %20-100 aralığında istenen değere dakikada %5 (100 MW'tan küçük santraller için) ve %4 (100 MW'tan büyük santraller için) değişim hızı ile ulaşabilmelidir. 

Frekans Değişimi: GES'ler, frekans değişiminde aktif güçlerini 50.3 Hz'den başlayarak 51.5 Hz'e kadar %4 değişimle düşürmeli ve 51.5 Hz üzerinde ise aktif güçlerini tamamen sıfırlamalıdır. 

1. Şebeke Arızası Durumu: GES'ler, şebekede bir arıza olduğunda ve şebeke gerilimi 1 ve 2 nolu alanlarda kaldığında şebekeye bağlı kalmalıdır. Arıza temizlendikten sonra, şebeke gerilimi 0.9 pu üzerine çıktığında, nominal aktif güçlerinin sırasıyla en az %20'si ve %5'i oranında artırılarak üretilebilecek maksimum aktif güç değerine ulaşmalıdır. 
2. Reaktif Güç Desteği: GES bünyesindeki eviriciler, maksimum reaktif güç değerine (endüktif veya kapasitif) %10 hata payı ile 60 ms içerisinde ulaşabilmeli ve bu desteği 1.5 sn süresince verebilmelidir. 
3. Aktif Çıkış Gücü Hızı: TEİAŞ veya dağıtım şirketinden gelecek talebe istinaden, aktif çıkış gücü %20-100 aralığında istenen değere dakikada %5 (100 MW'tan küçük santraller için) ve %4 (100 MW'tan büyük santraller için) değişim hızı ile ulaşabilmelidir. 
4. Frekans Değişimi: GES'ler, frekans değişiminde aktif güçlerini 50.3 Hz'den başlayarak 51.5 Hz'e kadar %4 değişimle düşürmeli ve 51.5 Hz üzerinde ise aktif güçlerini tamamen sıfırlamalıdır.